Contacttijd en leren

Bij ons op school woedt een felle discussie over het reduceren van de contacttijd. Tegenstanders van de reductie voeren aan dat het terugbrengen van de contacttijd grote gevolgen zal hebben voor de resultaten van de leerlingen. Kenmerkende uitspraak van een docent: “maar dan kom ik niet meer door de stof heen”.

Bij de effectiviteit van leren speelt het aantal uren contacttijd (uiteraard) een rol. Misschien als gevolg van het feit dat dit eenvoudig te kwantificeren is, vind ik de nadruk hierop zwaar overdreven. Naast het aantal uren spelen zaken als de inrichting van de les, de voorbereiding van de leerlingen en docent, de gebruikte materialen en de vakbekwaamheid van de docent ook een grote rol.

In het discussiestuk van McKinsey & Company, bijlage bij het – meer dan 200 pagina’s tellende – stuk brede heroverwegingen: productiviteit onderwijs, komt het onderwerp contacttijd niet aan de orde.
Merkwaardig genoeg komt in de samenvatting van het stuk de volgende zin voor: “Zo is het mogelijk om een deel van de besparingen die (eventueel) samen hangen met verbeteringen van het stelsel weer in te zetten voor maatregelen waarvan bekend is dat deze een groot positief effect hebben op de prestaties (o.a. instructietijd en kwaliteit docenten).

Op zoek naar het verband tussen contacttijd en prestaties vind je weinig informatie. Volgens mij is er geen bewijs dat meer contacttijd tot betere prestaties leidt. Integendeel. Het weinige onderzoek dat hier naar gedaan is, laat zien dat er een optimum is en dat uitbreiding van de contacttijd zelfs resulteert in vermindering van de prestaties. Deze ‘wetmatigheid’ is ook wel bekend als de ‘wet van Vos’.

Mijns inziens is het verband tussen meer contacttijd en leerprestaties een idée fixe! Hoe bestaat het dat een (ongetwijfeld duurbetaalde) werkgroep tot deze aanbeveling komt?
Dezelfde werkgroep doet ook uitspraken over de kwaliteit van de docenten en schoolleiders, zonder aanbeveling hoe die kan worden verbeterd. Dat vind ik een veel interessantere discussie.

2 gedachten over “Contacttijd en leren

  1. Ik denk dat voor het overbrengen van instructie van cognitieve onderdelen contacttijd in het onderwijs minder kan.

    Waar je de contacttijd dan voor kan gebruiken is echte dingen leren. Zoals het coachen van leerlingen bij (tegenwoordig vies woord) vaardigheden, prestaties buiten de school. Met betekenisvolle opdrachten die de leerling iets anders laten zien dan het betere stampwerk kun je veel leren over je leerling en de leerling veel over zichzelf.

    In onze natuurlijkleren groep (wat de naam natuurlijk leren nog wel heeft, maar niet meer is) gebruiken we de contacttijd steeds meer voor coaching bij manieren om te studeren en aanleren van vaardigheden. In workshops worden kort en compact vaktheorie gegeven. De verplichte opdrachten moeten deze theorie verrijken en dat doen ze zelf.

    Klein probleem: voor mijn vak is praktische instructie nog wel van belang. Daar gaat nu te weinig tijd naar toe (wordt er ook nog eens bezuinigd op de TOA 😦 ) En juist hier kun je leerlingen veel laten leren.

    Ander leuk voorbeeld is: http://www.game-basedlearning.nl/index.html waar het onderwijs lekker op zijn kop wordt gegooid. Helaas heeft hij geen voorbeelden van zijn leerarrangement, waarbij heel praktisch de verantwoording en indeling bij de leerling wordt gelegd en er veel meer aandacht aan de leerling besteed kan worden die daar om vraagt cq nodig heeft.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s