Disrupting class: 8

Forging a Consensus for Change. Vrij vertaald: de handen op elkaar krijgen voor verandering. Over onderwijs praten veel mensen mee en zijn er veel meningen. Er zijn verschillende doelen, belangen en ideeën over welke acties tot de gewenste resultaten leiden.
Het is zeer moeilijk een onderwijsinstelling / -systeem te besturen. In dit hoofdstuk wil Clayton laten zien dat hiervoor werkwijzen (tools) zijn die passen bij de omstandigheden. Er is een grote variëteit aan werkwijzen, waarvan de meeste vaak niet werken. De effectiviteit hangt af van de situatie waarin de organisatie zich bevindt.

bron: Disrupting Class

Op de verticale as is de mate waarmee de medewerkers overeenstemming hebben over wat de organisatie wil. Op de horizontale as de mate waarin ze overeenstemming hebben over oorzaak – gevolg. Een sterke mate van overeenstemming betekent een gedeelde visie op welke processen tot het gewenste resultaat leiden.
Er zijn twee mechanismen om van positie in het assenstelsel te veranderen. Succes laat een organistatie opschuiven naar rechts-boven, evenals een gedeelde ‘taal’ en aanpak van problemen. Dit laatste vergt wel een lerende oriëntatie van de medewerkers.

bron: Disrupting Class

Deze figuur geeft de (hulp)middelen aan die de leiding ter beschikking staan in verschillende situaties. Clayton geeft van elk van de vier weergegeven tools een (typisch Amerikaans) voorbeeld.
Hij voegt daar nog een middel aan toe: afscheiding (seperation). Dit is de enige manier waarop een organisatie vorm kan geven aan een disruptive innovation naast de ‘normale’ handelswijze. Alleen door afscheiding kunnen partijen met tegengestelde belangen binnen één organisatie verder.

Waar bevinden zich de onderwijsinstellingen en -organisaties in de hierboven weergegeven matrix? Volgens Clayton – op enkele uitzonderingen na in het kwadrant links-boven – vooral in het kwadrant links-onder.
De belanghebbenden (besturen, docenten, leerlingen, ouders, etc.) zijn het – ook onderling – niet eens over hoe verbeteringen in het onderwijs gerealiseerd moeten worden: meer computers, beter opgeleide en betaalde docenten, kleinere klassen, meer autonomie, etc.

Het feit dat onderwijsinstellingen zich in het kwadrant links-onder bevinden, helpt ons begrijpen waarom zoveel pogingen tot hervormingen faalden. Financiële prikkels, beschrijving van visie en missie, een strategisch plan, etc. dragen zelden bij tot veranderingen. Integendeel: men vervalt in de dagelijkse conflicten en geschipper, wat kenmerkend is voor organisaties in het kwadrant links-onder. Clayton stelt dat democratie geen effectief middel is om radicale veranderingen te realiseren. Zijn veranderingen binnen het onderwijs dan wel mogelijk?

Hij gelooft dat wel. Zijn boek moet een wegwijzer zijn. Met dit hoofdstuk wil hij hervormers waarschuwen wijs en realistisch te zijn. Democratisering, folklore, charisma, training, onderhandeling, financiële prikkels, overtuigingskracht, meet- en regelsystemen, van alles is geprobeerd, maar heeft gefaald.

Clayton ziet maar drie mogelijkheden: een gedeelde ‘taal’, macht uitoefenen en afscheiding. Met dit boek wil hij een gedeelde taal (Thijs Homan zou de term collectief betekenispatroon gebruiken) aanbieden aan de lezers, zodat er bredere consensus is over het wat en hoe van verandering. Met een gedeelde taal kunnen problemen eenduidig geformuleerd worden, waarna strategische planning, meet- en regelsystemen en overtuigingskracht effectief kunnen worden ingezet.
Het uitoefenen van macht zie je ook in Nederland incidenteel: de (plaatselijke) politiek  of besturen nemen de zaak over, sluiten scholen en/of vervangen mensen.
Het laatste middel is afscheiding. Dit kan gebruikt worden als leiders niet de macht hebben om samenwerking af te dwingen in botsende omgevingen. In het volgende hoofdstuk gaat hij hier nader op in.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s