Burkina Faso dag 3

Vandaag is de enige en laatste mogelijkheid om de school te bezichtigen waar Jojanneke werkt. We worden door de chauffeur vn de familie Balima opgehaald. De school ligt in een ‘vinex locatie’ van Ouaga. Het straatbeeld is bij daglicht beter zichtbaar. Je komt ogen tekort. Levende kippen en geiten aan het stuur van brommer of fiets, torenhoge lading  achterop de fiets, handkarren, ezel-wagentjes, zeer antieke vrachtwagens en overal handel.

Op school worden we eerst ‘ontboden’ bij de directrice mw. Balima. Een formaliteit. Daarna eerst naar de engelse les. Daar bleek de docent niet aanwezig. De kinderen zaten keurig in de banken en werkten of zaten niets te doen. Zeer gedisciplineerd! Ik heb ze gevraagd wat ze behandelden bij Engels en – ik ben tenslotte schoolmeester – ben verder gegaan met de les. Stel je niet teveel voor van het niveau van Engels. Het onderwijs is volledig klassikaal en de leerlingen zijn gewend samen hardop te herhalen wat de docent zegt. Jojanneke had het al aangegeven: in BF draait het vooral om reproducern. Ze herhalen keurig wat je zegt, maar hebben geen idee wat ze zeggen.  De docente was het volgende uur wel aanwezig, maar ik heb er nog maar een lesje achteraan gedraaid in een andere groep. De school is nieuw en groeiende. Op dit moment zitten er nog maar 40 kinderen op school. Het bericht dat ik op een school werk met meer dan 3000 leerlingen wordt dan ook met ongeloof ontvangen. Datzelfde geldt voor mijn leeftijd. In BF is iemand van 54 versleten en loopt krom.

Ineke en Jojanneke waren bij de (enige) klas van de basisschool. Ook daar een probleem met begrip. De kinderen van CP2 – wat wij groep 3  noemen – moeten rekenen = optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen met getallen t/m 100. Het blijkt dat er echter nog geen sprake is van getalbegrip. De docent is zeer geïnteresseerd in hoe wij dit in Nederland aanpakken.
De kinderen van CP2 zijn zeer aandoenlijk. Als je binnenkomt, gaan ze staan. Als ze denken het antwoord op een vraag te weten, gaan ze staan, steken hun vinger op en roepen “moi, moi, moi”.

Na de pauze  (van 12:00 – 15:00)  heb ik een les wiskunde bijgewoord. De leerlingen schrijven de definities op die de docent dicteert. In dit geval gaat het over rechthoeken. Ik vraag mij af of ze nu echt snappen wat een rechthoek is.

Hierna en les informatica door Jojanneke. Chaotisch taferelen, want iedereen wil het ‘computerlokaal’ binnen, terwijl de helft van de groep les heeft: geen gebrek aan discipline, maar (over)enthousiasme.
De generator wordt gestart (er is geen stroom in school) en Jojanneke kan de les beginnen. Slechts 2 kinderen hebben ooit eerder achter een PC gezeten. De beschikbare PC’s zijn antiek, ik schat tussn 8-10 jaar oud en een aantal gaan na een paar minuten ‘hangen’. Voordat je ze kan gebruiken, moeten ze onder de hoes worden weggehaald. Daar ligt – net als overal – een dikke laag stof op. De eerste les gaat over het gebruik van de muis. Overal blijde gezichten dat het ze lukt een programma op te starten of een map te openen.

s’Avonds naar het vliegveld gweest om te kijken of onze bagage er inmiddels is: nee. Er is zelfs geen spoor van onze bagage in het systeem van Air Frnnce. Dit doet ons het ergste vrezen. Gelukkig hebben we een prima onderkomen op een katholieke missie: een huisje met eigen toilet, douche en zelf airco.

Burkina Faso dag 2

Het zitmeubilair op de vliegvelden is zo gemaakt dat het onmogelijk is er lekker op te hangen, laat staan slapen. De vloer is koud, dus dat is geen optie. We hebben uiteindelijk een paar tafels gevonden. Daar konden we even de ogen dichtknijpen, totdat we er door luchthaven personeel op gewezen werden dat het ‘interdite’ was wat we deden. Dus moesten we op zoek naar een zitplekje.
 
’s Morgens om 05:00 uur zaten we aan de koffie. Daarna inchecken voor Marseille. Na de douane kwamen we bij de gate met lekkere ligstoelen. Daar hebben we nog een oogje dichtgeknepen. Om 07:15 vertrek en keurig op tijd in Marseille. Daar moesten we weer wachten om verder te kunnen vliegen met Air Burkina naar Ouagadougou. Er is alweer sprake van vertraging: 3 uur. Communicatie met Jojanneke is lastig, want er is daar geen stroom. Onze mailtjes kan ze dus niet lezen. De wet van Murphy is deze keer volledig van toepassing op onze reis: de dame van Air Burkina geeft aan dat onze bagage niet in het vliegtuig zal zitten, omdat deze niet via een transfer kan worden overgedragen door Air France. Terwijl de jongedame van Air France dit gisteren nadrukkelijk heeft aangegeven, nadat ik haar dat herhaaldelijk heb gevraagd.

Omdat we toch moesten wachten ben ik op zoek gegaan naar de bagageservice van Air France in Marseille. Deze wist te vertellen dat er inderdaad geen overdracht tussen de maatschappijen plaatsvindt. Resultaat: we zitten zonder kleren, cadeaus, schoolmateriaal. Het is maar de vraag wanneer dit in Ouaga aankomt.

De vlucht verliep goed. We hebben een warme maaltijd gehad en je kon zelf extra drinken pakken als je dat wilde. We zaten veel te knikkebollen en hebben ook nog wat gelezen. Ik ben begonnen in ‘Puberbrein’. Om ons heen wordt alleen Frans gesproken.

Aankomst in Ouaga: een muur van warmte. Wat verder opvalt is dat er enorm veel uniformbeambten zijn. Je paspoort wordt minstens door drie verschillende mensen gecontroleerd. Je moet eerst een soort bewijs invullen dat je in Ouaga uitgestapt bent, wat je er komt doen, waar je verblijft en hoe lang voordat je verder mag. Daarna komen we in de ‘hal’. Zeer basic, bijvoorbeeld kale betonnen vloer. Na enkele minuten konden we Jojanneke dan eindelijk in onze armen sluiten. Zij heeft ons geholpen bij de navraag van de bagage. In principe zou deze woensdag aan moeten komen.

Buiten de hal maken we kennis met de heer en mevrouw Balima. Wij worden uitgenodigd bij hun thuis en – uiteraard – om mee te eten. Het is al donker dus we kunnen niet zo’n helder straatbeeld krijgen. Veel mensen op straat, waarvan de meesten iets proberen te verkopen: simkaarten, kerstkomen, opblaas kerstmannen, aardappelen, watermeloenen. Heel veel kleine kraampjes en winkeltjes volgestouwd met van alles. Brommers, auto’s, fietsen, alles rijdt ongecontroleerd door elkaar heen.

Burkina Faso dag 1

Maandagmorgen vroeg op. Rond 06:00 hoorden we de eerste bus langskomen. Normaal betekent dat we nog een kwartiertje kunnen blijven liggen. Nu betekende het dat er vervoer naar het station mogelijk was. Ook werd nu pas duidelijk hoe stil het zondag was: geen bussen, treinen, vliegtuigen en vrijwel geen verkeer.

Job heeft ons vergezeld. Dat was handig, want we hadden beiden 2 stuks bagage van 23 kg. Op het station bleken de intercities niet te rijden. De stoptreinen gelukkig wel. Na een paar opverstapjes, waren we mooi op tijd op Schiphol. De bagage afgifte ging snel. Na een kop koffie – op dezelfde plek als bij het afscheid van Jojanneke – op naar de douane. Daar stond een flinke rij, maar ook hier kwamen we redelijk vlot doorheen. Zover dus weinig problemen.

Dat had een waarschuwing moeten zijn. De vlucht een uur eerder naar Parijs werd geannuleerd. Het aan boord gaan van onze vlucht begon een uur later dan gepland. Uiteindelijk vertrok ons vliegtuig twee uur te laat. Precies de ruimte die we hadden in Parijs om over te stappen. Wij koesterden ons met de gedachte dat een aansluitende vlucht van dezelfde maatschappij wel zou wachten. Dat werd tijdens de vlucht bevestigd: overal was sprake van vertraging, dus onze aansluiting zou er nog wel zijn. Zelfs de gate werd nog genoemd. Service van AirFrance!

Op vliegveld Charles de Gaulle bleek het vliegtuig naar Ouagadougou echter gevlogen. We werden verwezen naar de transferbalie. Wij waren niet de enigen. Het was er druk en de emoties liepen zowel bij personeel als klanten hoog op. Na 5 uur in de rij te hebben gestaan, waarbij we tussentijds ook nog van balie moesten veranderen omdat de ‘onze’ werd gesloten werd duidelijk dat de vlucht op dinsdag vol zat. Teleurstelling bij ons en Jojanneke. Na enig aandringen werd een alternatief gevonden: via Marseille naar Ouagadougou.
We kregen en bon voor een maaltijd en een hotel. Inmiddels was het rond 24:00 uur. Er stond een forse rij buiten bij de bussen die ons naar het hotel moesten brengen. Ook hier weer veel ongeduld en emoties. Wij wisten niet hoe laat een volgende bus zou komen (de eerste zat helemaal vol dat de chauffeur niet wilde gaan rijden voordat er een paar mensen waren uitgestapt) en we durfden niet te vertrouwen op een vlotte terugreis van hotel naar het vliegveld gezien het grote aantal gestrande reizigers. We moesten 06:45 instappen naar Marseille, dus wij besloten de nacht op het vliegveld door te brengen.

Burkina Faso: vooravond

Alles is ingepakt. Als het weer, het OV en de KLM meewerken, stappen we op maandag 21 december in Ouagadougou uit het vliegtuig de hitte in. Dan sluiten we na ruim een maand onze jongste dochter weer in de armen. Ze doet daar een half jaar vrijwilligerswerk op een school (zie www.jojanneke.net).

Het is spannend, want vandaag zijn alle KLM vluchten tussen Amsterdam en Parijs geannuleerd. Onze koffers zitten vol schoolmateriaal (schriften, pennen, telramen, speelmateriaal, etc.). Jojanneke heeft aangegeven dat er helemaal niets is op school. De kinderen schrijven met een krijtje op een leitje over wat de leerkracht op het bord schrijft. Voor rekenen gebruiken de kinderen zelf meegebrachte stokjes en doppen. Er wordt vooral tellend gerekend.

Wij verwachten dat het een indrukwekkende ervaring zal zijn. Burkina Faso is één van de vijf armste landen ter wereld. Het land staat nu wat meer in de belangstelling dankzij Serious Request. Ook in Burkina Faso sterven veel kinderen aan malaria.

Afhankelijk van de beschikbaarheid van internet zal ik verslag doen van onze ervaringen.

Scholing ICT

Afgelopen woensdagmiddag (16-12) heb ik een bijeenkomst bijgewoond, georganiseerd door de gezamenlijke pedagogische studiecentra APS, CPS en KPC. Zij zijn door het Innovatie Platform VO (een initiatief van de VO-raad) gevraagd een raamwerk op te zetten voor professionalisering van VO docenten op het gebied van ICT.

De gezamenlijke studiecentra stellen de ontwerpeisen vast voor een scholingsportaal en willen daar een eerste aanzet voor scholingsaanbod in opnemen. Ik zie een parallel met WikiWijs. Dit te ontwerpen portaal richt zich echter niet op digitaal leermateriaal, maar op de competenties van docenten ten aanzien van het gebruik van ICT toepassingen. Docenten moeten door dit platform uitgedaagd worden hun ICT competenties te verruimen, de toepassing van ICT te stimuleren en er voor te zorgen dat de meerwaarde van ICT nog beter wordt benut. Vraag en aanbod voor wat betreft ICT scholing moeten samenkomen op dit platform.

Die middag waren ruim 20 docenten uitgenodigd hun ideeën over deze onderwerpen te delen met elkaar en de vertegenwoordigers van de studiecentra. Er volgen nog vergelijkbare bijeenkomsten met de verantwoordelijken voor  ICT en directie/bestuurders.

Een belangrijk initiatief dat goed aansluit bij WikiWijs, want alleen met de content zijn we er nog niet.

Sense & Respond

In mijn mail trof ik een link naar managementsite.nl. Het artikel van Walther Ploos van Amstel e.a. sprak mij erg aan. Het gaat over innovatie in de logistieke planning en besturing. De laatste gril daarin is Sense en Respond, ofwel voelen en reageren. De communicatie begint bij het pakket en niet bij het centrale (computer)systeem.

Ik zie vergelijkbare ontwikkelingen in het onderwijs, zonder de leerling te willen kwalificeren als ‘pakketje’: de communicatie begint bij de leerling en niet bij de docent. De leerlingen geven aan waar ze zijn, waar ze mee bezig zijn, welke vragen ze hebben en welke ondersteuning ze daarbij nodig hebben. Hierdoor ontstaat er een (complex) logistiek proces, waarbij ICT een belangrijke rol speelt.

In het artikel ICT als hefboom voor onderwijsvernieuwing van Twynstra Gudde lees ik het volgende: “in een logistiek proces worden de juiste middelen, op het juiste moment en in de juiste vorm klaargezet voor het onderwijs. Dit proces is kortcyclisch, dus de onderwijsvraag moet in korte tijd kunnen worden bediend. Zodoende ontstaat een dynamische planning”.

Wat nu als Sense en Respond zou worden toegepast in het onderwijs? Als de leerling ’s morgens wakker wordt en de PC aanzet ziet hij/zij welke taken die dag/week nog moeten worden uitgevoerd. Het programma doet aanbevelingen voor het raadplegen van digitaal leermateriaal op basis van de voortgang die de leerling al heeft geboekt.  De leerling geeft aan dat hij/zij graag een docent wiskunde wil spreken over een specifiek probleem. Het programma koppelt terug hoe laat en waar de docent beschikbaar is en plant de afspraak in beider agenda’s. Daarbij wordt tevens gecontroleerd of er meer leerlingen zijn die hetzelfde probleem ondervinden.

Het beeld dat de vervoerder (docent) het pakketje (leerstof) bij de klant (leerling) bezorgt heeft zijn langste tijd gehad.